Made In Sri Lanka

Made In Sri Lanka Updates

පේටන්ට් බලපත්‍රය ගැන ඔබ දැනුවත් ද ?

“පේටන්ට් බලපත්‍රය” ගැන බොහෝ අය අසා ඇති බවට සැකයක් නැහැ. නමුත් පේටන්ට් බලපත්‍රයක් අවශ්‍ය  වන්නේ ඇයි ද යන්න සහ එයින් ආර්ථික වශයෙන් ලාභය රැක ගන්නෙ කෙසේද යන්න බොහෝ අය දැනුවත් නැහැ. නමුත් සාමාන්‍යයෙන් පේටන්ට් බලපත්‍රයක් ලබාගත හැකි වන්නේ නව නිපැයුමක් සඳහා බව බොහෝදෙනා දැනුවත්. ඒ අනුව තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රයේ යම් ගැටලුවකට ප්‍රායෝගිකව විසඳුමක් ලබාදෙන, නිර්මාණාත්මක වෙනස් කිරීමක් නව නිපැයුමක් ලෙස හඳුනාගත හැකියි. එය නිෂ්පාදනයකට මෙන්ම නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියකට සම්බන්ධ විය හැකිය. පේටන්ට් බලපත්‍රයට අදාළ නීතිය ඒ ඒ රටවලට ආවේණික වන අතර විශේෂයෙන්ම පේටන්ට් බලපත්‍රය වලංගු වන්නේ එය ලබාගත් රටට පමණි. චීනය වැනි රටක වසරකට මිලියන දෙකකට ආසන්න ව පේටන්ට් අයදුම්පත් ඉදිරිපත් වුවත් ශ්‍රී  ලංකාවේ  මේ දක්වා ඉදිරිපත්වී ඇති පේටන්ට් අයදුම්පත් ප්‍රමාණය 25000 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් පමණි. ලංකාව තුළ පවතින මෙම තත්ත්වයට හේතුව ලෙස දැකිය හැකි වන්නේ මෙරට ජනතාව තමා විසින් නිපදවන නිපයුම් නව නිර්මාණ ලෙස නිවැරදිව හඳුනා නොගෙනීමයි. එබැවින් බුද්ධිමය දේපළට  අයිතිවාසිකම් කීමේ අවස්ථාව ලාංකික බොහෝ අය මඟහරවා ගනී. වසරකට ලංකාවේ නව නිර්මාණකරුවන් 1000ක් පමණ බිහිවුවත් ඒ සෑමදෙනාම පේටන්ට් බලපත්‍ර  සඳහා අයදුම් නොකරනු ලබයි. නමුත් නව නිපැයුමකට ලබාගන්නා පේටන්ට් බලපත්‍රය මුදල් වන බව අද බොහෝ අය දැනුවත් නොවේ. පේටන්ට් බලපත්‍රය ලැබීමට ඉදිරිපත් කරන නව නිපයුම අලුත්වීම හා ප්‍රයෝජනවත්වීම ඉතා වැදගත් වේ.

පේටන්ට් බලපත්‍රය සම්බන්ධයෙන් දැනගත යුතු වැදගත් කරුණු රාශියක් පිළිබඳව තවදුරටත් විමසා බලමු.

ඇමරිකා ජනපදයේ පේටන්ට් බලපත්‍රයක්

1. පේටන්ට් බලපත්‍රය යනු 

  • පේටන්ට් අයිතිය යනු කාර්මික යෙදවීමක් ලෙස භාවිතා කල හැකි නව්‍යොත්පාදනයන් සඳහා රජය මගින් ලබා දෙන අනන්‍ය වූ පරම අයිතියයි.
  • මෙම පේටන්ට් අයිතිය මගින් එහි අයිතිකරුට තම නව නිපයුම රැක ගැනීමට හෝ අයිතිකරුගේ පූර්ව අනුමැතියකින් තොරව වෙනත් පාර්ශවයක් විසින් නිමවුම නිෂ්පාදනය කිරීම,භාවිතය, අලෙවියට ඇනවුම් කර ගැනීම,අලෙවිය,නිමවුම හෝ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය ආනයනය තහනම් කිරීමට අනන්‍ය වූ අයිතියක් හිමිවේ.
  • මෙය ඉතා බලවත් ව්‍යාපාරික උපකරණයක් වන අතර එමගින් ව්‍යාපාරයකට සුවිශේෂී වූ භාණ්ඩයක් හෝ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියක් පවත්වා ගෙන යාමටත් ,වෙළඳපොළ තුළ ශක්තිමත් ස්ථානයක් ගොඩනගා ගැනීමටත් අවස්ථාව හිමි වේ.
  • පේටන්ට් බලපත්‍ර  නිකුත් කිරීම මගින් අමතර ආදායමක් උපයා ගැනීමේ හැකියාවක් ද පවතින අතර පේටන්ට් අයිතිය යම් රටක හෝ කලාපයක භූගෝලීය මායිම්වලට සීමා වී පවතී.

2. පේටන්ට් බලපත්‍ර  නිකුත් කිරීම 

පේටන්ට් බලපත්‍ර රටක් ඇතුළත දී නම් ජාතික පේටන්ට් කාර්යාලයක් මගින් ද, රටවල් කිහිපයක එකතුවකදී නම් කලාපීය පේටන්ට් කාර්යාලය මගින් ද  පේටන්ට් බලපත් නිකුත් කරනු ලබයි. පේටන්ට් බලපත්‍ර  සඳහා වලංගු කාලයක් පවතින අතර සාමාන්‍යයෙන් අදාල ගාස්තු ගෙවා පේටන්ට් බලපත්‍ර  අයදුම්පත්‍රය  පුරවන ලද දිනයේ සිට අවුරුදු 20 ක කාලයක් සඳහා බලපැවැත්වේ.

3. නවසොයා ගැනීම් සඳහා පේටන්ට් බලපත්‍ර  ලබා ගත යුත්තේ ඇයි ? 

  • නව තාක්ෂණය ලබාගත හැකි වීම

තම ව්‍යාපාරය සඳහා වෙනත් ව්‍යාපාරයක් සතු තාක්ෂණයක් ලබා ගැනීමේදී මෙම පේටන්ට් බලපත්‍ර  ක්‍රමය යටතේ සිදු කළ හැකි ය.මෙහිදී විශේෂ කොන්දේසි අනුව සකස් කරන ලද ගිවිසුමකට අනුව දෙපාර්ශවය සතු පේටන්ට් එකක් හෝ ඊට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක පේටන්ට් භාවිතයට එකඟ විය හැකිය.

  • වෙළඳ ස්ථාවරත්වය ශක්තිමත් කර ගැනීමට සහ නව වෙළඳපොළ අවස්ථා හිමිවීම 

පේටන්ට් බලපත්‍රය මගින් හිමිකරුට තම නිපයුම ආරක්ෂා කරගත හැකිවීම මගින් වෙළෙඳපොළ අස්ථාවරත්වය අඩු කර ගත හැකිවේ. හිමිකරුට අදාල නිපයුම පේටන්ට් බලපත්‍රයෙන් ආරක්ෂා වන නිසා එම ක්ෂේත්‍රයේ සිටින තවත් තරගකරුවන්ට වෙළෙඳපොළට පිවිසීමට බාධකයක් වේ.එමගින් අදාල වෙළෙඳපොළ තුළ පේටන්ට් බලපත්‍රය හිමිකරුවාට ප්‍රධානතම සැපයුම්කරු ලෙස රැඳී සිටීමට අවස්ථාව හිමිවේ. ඒ අනුව නිපයුමක් සඳහා පේටන්ට් බලපත්‍රය තරගකාරීත්වයෙන් වාසි හිමිකර ගැනීමේදී ද වැදගත් වේ.පේටන්ට් බලපත්‍රයක් ලබා තිබීම විදේශ වෙළඳ පොළවලට අවතීර්ණ වීමට මෙන්ම නව වෙළෙඳපොළ අවස්ථා ලබා ගැනීමටත් උපකාරී වේ.

  • ඉහළ ලාභයන් අත්කර ගැනීම සඳහා

ව්‍යාපාරය විසින් පර්යේෂණ හා සංවර්ධන කටයුතු සඳහා සැලකිය යුතු මුදලක් මෙන්ම කාලයක් යොදවා ඇත්නම් පේටන්ට් සහතිකය ඇති නව නිපයුම් ඒ සඳහා දරන ලද වියදම් පියවමින් ඉහළ ලාභයක් හා ප්‍රතිලාභ අත්කර දෙනු ලබයි.

  • පේටන්ට් බලපත්‍රය  වෙනත් අයෙකුට පැවරීමේ දී  අමතර ආදායමක් හිමිවීම

මෙහිදී පේටන්ට් හිමිකාරිත්වය වෙනත් අයෙකු වෙත නිකුත් කිරීමෙන් බලපත්‍රය සඳහා එකවර මුදලක් ලබාගත හැකි වේ.

  • ව්‍යාපාරයේ අවදානම අවම කිරීමට සහ ව්‍යාපාරයේ ප්‍රතිරූපය වර්ධනය සඳහා

පේටන්ට් බලපත්‍රය තම නිමවුමට සමාන වෙනත් නිමවුමකට හිමිකාරිත්වය ලැබීම වළක්වන අතර පේටන්ට් අයිතිය උල්ලංඝනය කරන අයට එරෙහිව කටයුතු කිරීමේ හැකියාව ද ලබාදෙයි. එපමණක් නොව ආරක්ෂා කරන ලද නිපයුමක් අනුමැතියෙන් තොරව සොරා ගන්නා අයට එරෙහිව නීතිමය පියවර ගැනීම සඳහා ද මෙම පේටන්ට් බලපත්‍රය ලබා ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ.

  1. පේටන්ට් බලපත්‍රය  ලබාගත නොහැකි අවස්ථා 

2003 අංක 36 දරන බුද්ධිමය දේපල පනත යටතේ  අංක 62 (3) වගන්තිය මගින් පේටන්ට් බලපත්‍ර  ලබා ගත නොහැකි නව නිර්මාණ  පෙන්වා දී තිබේ.

  • පේටන්ට් බලපත්‍රය භෞතික නිෂ්පාදනයකින් තොරවීම 

පේටන්ට් බලපත්‍රය ලබා ගැනීමේ දී  තම නිෂ්පාදනය භෞතිකව ඉදිරිපත් කිරීම අනිවාර්යය වේ. අදහසක් හෝ සංකල්පයක් වෙනුවෙන් පේටන්ට් බලපත්‍රයක් ලබාගැනීමේ හැකියාවක් නොමැති අතර එම සංකල්පය සැබැවින්ම නිෂ්පාදනය කොට ඉදිරිපත් කිරීම පේටන්ට් බලපත්‍රය ලබා ගැනීමේ දී අනිවාර්ය වේ.

  • විද්‍යාත්මක මූළධර්ම හා ගණිතමය ක්‍රම 
  • මිනිසෙකුට හෝ සතෙකුට ප්‍රතිකාර කරන ආකාරය ,රෝග විනිශ්චය හෝ සැත්කමක් සිදු කරන ආකාරය 
  • ක්‍රීඩාවක යෙදෙන ආකාර සහ ස්වභාවධර්මයේ යහ පැවැත්ම පිණිස පවතින සොයාගැනීම් 
  •  ව්‍යාපාරයක ක්‍රමවේද හා රීතීන් 

5.පේටන්ට් බලපත්‍රයක් ලබා ගැනීමේ ක්‍රියාපටිපාටිය

  • නියමිත ආකෘතියේ වාර්තාවක් සමඟ අයදුම්පත ඉදිරිපත් කිරීම 

රටින් රටට පේටන්ට් බලපත්‍ර  සඳහා වන නීති වෙනස් වුවත්  පේටන්ට් බලපත්‍ර  පිළිබඳව වාර්තාව සකස් කිරීම සෑම රටකම එකම ක්‍රමවේදයකට සිදුවේ. එහිදී  නව නිර්මාණයට අදාළ වන තාක්ෂණය, විද්‍යා  ක්ෂේත්‍රය, නව නිපැයුම මගින් විසඳනු ලබන තාක්ෂණික ගැටලුව, එය විසඳන ආකාරය මෙන්ම නව නිර්මාණයේ වැදගත්කම සහ නව තාක්ෂණික අංග ඇතුළත් කිරීම් ප්‍රකාශයක් ද ඇතුළත් විය යුතු ය. එසේම නව නිපයුමේ තාක්ෂණය පිළිබඳ අදහසක් ලැබෙන පරිදි වාර්තාව පිළියෙළ කළ යුතු ය. ඉන් අනතුරුව නියමිත ගාස්තු ගෙවා අදාළ වාර්තාව සහ අයදුම් පත පේටන්ට් කාර්යාලයට භාරදිය යුතු ය.

පාසල් ළමුන් හා විශ්ව විද්‍යාල සිසුන් සඳහා මෙම ගාස්තුව අඩු කර තිබේ. එනම් රුපියල් 1000/= කි.තනි තැනැත්තෙකු සඳහා රුපියල් 2500/= කි.වෙනත් රුපියල් 6000/= කි.වැට් බද්ද ලෙස 15% ක් ද සියළු දෙනාම සෝදිසි වාර්තාව වෙනුවෙන් රු.1000/= ක මුදලක් ද ගෙවිය යුතු වේ.

අයදුම්පතේ ආකෘතිය සංක්ෂිප්තව මෙසේ දැක්විය හැකිය.

ඉල්ලීම – නවසොයා ගැනීමේ නාමය,භාරදෙන දිනය,අවශ්‍ය  දිනය, අයදුම්කරුගේ  තොරතුරු ඇතුළත් කළ යුතු ය.

විස්තරය – නවසොයා ගැනීම් පිළිබඳව සම්පූර්ණ විස්තරයක් ලබාදිය යුතු ය.

හිමිකම -මෙහිදී හිමිකම පිළිබඳව පැහැදිලි සම්පූර්ණ විස්තරයක් සැපයිය යුතු අතර හිමිකාරිත්වයට වටිනාකමක් ඇත් ද  යන්න පිළිබඳව සොයාබැලීම ද අත්‍යවශ්‍ය  වේ. මේ සඳහා විශේෂඥයෙකුගේ සහාය ලබාගැනීම ඉතා යෝග්‍ය  වේ.

  • අදාළ වාර්තාව මත පදනමව පේටන්ට් පරීක්ෂකවරයෙකු විසින් එහි නව්‍යය බව පරීක්ෂා කර වාර්තාවක් නිකුත් කිරීම 
  • පේටන්ට් බලපත්‍ර පිරිනැමීම පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධ කිරීමකින් අනතුරුව විරෝධතා කිසිවක් ඉදිරිපත් නොවුණහොත් අයදුම්කරුට පේටන්ට් බලපත්‍රය හිමි වේ. පේටන්ට් ලැබුණු පසු එය ගැසට් පත්‍රයකින් ප්‍රසිද්ධ කරන අතර එම ගැසට් පත්‍රය නිවසට ම ලැබෙනු ඇත .

බොහෝ අය දැනුවත්බවින් අඩු පේටන්ට් බලපත්‍රය ආර්ථික ලාභය සලසා ගැනීම සඳහා මෙන්ම තම නිපයුමේ ආරක්ෂාව සඳහාත් ඉතා වැදගත් වේ.පේටන්ට් බලපත්‍රය ලබාගැනීමට හෝ නොගැනීමට ස්වාධීන අයිතියක් පුද්ගලයාට පැවතුණ ද එය තම නිපයුමේ ආරක්ෂාවට ඉතාම වැදගත් වන අතර එතුළින් නව නිපයුම වානිජකරණයට ලක් කරමින් රටේ සංවර්ධනයට ද දායක විය හැකිය.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *